LESSON 2

رویکرد پسا-استعماری دیگری که در مطالعات ترجمه  مطرح شده رویکردی است معروف به ((آدم خواری برزیلی))‌ و چنانچه که از عنوانش پیداست خاستگاه آن برزیل است. اساس آن رویدادی است متعلق به قرن شانزدهم میلادی. ظاهراً در آن زمان بومیان برزیل طی مراسمی مذهبی یک کشیش کاتولیک پرتغالی را ((می خورند)) زیرا فکر می کنند با خوردن او نیروی او را در وجودشان خانه می کنند و روحانیت او به ایشان هم تسری می یابد. اینکار موجب وحشت اروپای مسیحی و پرتغالی و اسپانیایی ها می شود. حال آنکه به نظر بسنت و تریودی این رفتار بومیان برزیلی را می توان نوعی احترام به کشیش در نظر گرفت. از نظر این دو ترجمه پژوه در مسیحیت هم نماد (( خوردن جسم و خون مسیح)) وجود دارد. در مطالعات ترجمه السه ویرا(۱۹۹۴) به پیروی از هارولدو دی کامپوس این حکایت را استعاره ای می داند برای استعمارگری. او می گوید: در این حکایت استعماری برزیلی ها که نماد ((مستعمره)) هستند، کشیش را که نماد استعمارگران  و زبان آنهاست، ((می خورند))؛ نیروی حیاتی که در استعمارگران است، با این کار به ((آدم خواران)) منتقل می شود و به آنها جان می دهد، اما این نیرو این بار نیرویی تازه و نو و تطهیر شده است و با نیازهای قوم مستعمره تناسب دارد.

بسنت و تریودی (۱۹۹۴:۴) می گویند: ((در دهه ۱۹۲۰ گروهی از نویسندگان برزیلی برای بازنگری روابط میان مردم آمریکای لاتین و اروپا به این حکایت رجوع کردند. زیرا اروپا اصل و منشا به حساب می آمد و در نتیجه مستعمره ها ((نسخه بدل)) یا ((ترجمه)) اروپا محسوب  می شدند. از آن گذشته ارزش ترجمه در مقام نسخۀ بدل، کمتر از ((متن اصل)) بود… پس مستعمره ها که از استعمارگرایی پدید آمده بودند، چگونه می بایست با این معضل کنار بیایند؟ چگونه می توانستند راهی بیایند تا از خود و فرهنگ خویش دفاع کنند و عنوان نسخه ((بدل و ترجمه)) را از خود بردارند، بی آنکه همۀ چیزهایی را که از اروپا می آمد و ممکن بود ارزشمند باشد، نفی کنند؟ … مستعمره ها تنها با ((خوردن)) اروپا می توانستند از آنچه برایشان تحمیل شده بود رهایی یابند…)).

به نظر  بسنت و تریودی (همان جا، ص ۵) استعارۀ آدم خواری امروزه برای آن بکار می رود که به مترجمان نشان بدهند با متن چه می توانند بکنند. آنها معتقدند که از این دیدگاه مفهوم ((وفاداری به اصل)) و مفهوم ((مترجم در مقام خادم متن مبدأ)) دیگری اعتباری ندارد و ترجمه در اینجا به قول دی. کامپوس، گفتگو است‏، و مترجم خواننده ای است با قدرت تام و نویسنده ای است آزاد.

منبع: فرحزاد‏، فرزانه. (۱۳۸۳). مجموعه مقالات دو هم اندیشی ترجمه شناسی. تهران: یلدا قلم