LESSON 9

معرفی مطالعات ترجمه از دیدگاه سوزان بسنت و آندره لفور

رشته مطالعات ترجمه به عنوان رشته ای خاص از موقعیت های دهۀ ۱۹۸۰ است. پرداختن به موضوع ترجمه در بسیاری از کشورهای جهان گسترش یافته است و چنان که می نماید این حرکت به قرن ۲۱ نیز خواهد رسید. در مطالعات ترجمه رشته های گوناگونی همچون زبان شناسی، مطالعه ادبی، تاریخ، مردم شناسی، روان شناسی و اقتصاد به میان می آیند. کتابهای این مجموعه وسعت کارهای انجام شده در زمینه مطالعات ترجمه را نشان می دهند و خواننده را به دنیای جالب پیشرفتهای کنونی در این عرصه می برند.

ترجمه، البته، بازنویسی متن اصلی است. همۀ بازنویسی ها، صرف نظر از منظور بازنویس، حاوی نوعی ایدئولوژی و بوطیقا هستند و از این رهگذر مسیر ادبیات جامعه را به نحوی دستکاری می کنند. بازنویسی دستکاریی است که در خدمت قدرت انجام می شود و جنبۀ مثبتش ممکن است به پیشرفت ادبیات و جامعه کمک کند. بازنویسی ها ممکن است مفاهیم نو، انواع ادبی و فنون ادبی جدیدی ایجاد کنند و تاریخ ترجمه در عین حال تاریخ نوآوریهای ادبی و چگونگی شکل گرفتن یک فرهنگ زیر نفوذ فرهنگ دیگر است. امّا بازنویس همچنین ممکن است جلو نوآوری را بگیرد یا آن را از شکل تحوّل طبیعی خارج کند، و در عصری که در آن به نحوی فزاینده با انواع دستکاریها مواجهیم، مطالعۀ فرآیند دستکاریِ ادبیّات از طریق ترجمه ممکن است ما را یاری دهد تا آگاهی بیشتری دربارۀ دنیایی که در آن زندگی می کنیم پیدا کنیم (گنتزلر ۱۹۹۳،ص. ۱؛ ترجمه صلح جو ۱۳۸۰).

منبع: گنتزلر، ا. (۱۳۸۰). نظریه های ترجمه در عصر حاضر (علی صلح جو، مترجم). تهران: نشر هرمس. (تاریخ انتشار اثر به زبان اصلی ۱۹۹۳).

پ.ن. ۱٫ پروفسور ادوین گنتزلر در ۲۶ام ماه آوریل سال ۱۹۹۰ رساله دکترای خود را با عنوان “نظریه های ترجمه در عصر حاضر” با مشاوره و راهنمایی اساتیدی همچون ماریا تیموزکو و مایک هریس ارائه کرد. سه سال بعد، رساله وی با همان عنوان با هماهنگی انتشارات روتلیج به چاپ رسید. در سال ۲۰۰۱ این کتاب با اصلاحات و ملحقات به چاپ دوّم رسید. متنی که در بالا خواندید دیباچه دبیران انتشارات روتلیج ،پروفسور سوزان بسنت و استاد آندره لفور، برای چاپ اوّل کتاب بود.